15 september

Er is een relatie tussen het gedrag- en communicatieprofiel (DISC-leefstijlen) en de kans op een HVZ-event. Voor de Lime en de Groene leefstijlen is, in de onderzochte populatie, de kans op een HVZ-event 1 op 9, terwijl dit bij Paars of Rood uitkomt op gemiddeld 1 op 12 patiënten. Patiënten in de groep HVZ-event komen gemiddeld 2 x zo vaak als een gemiddelde patiënt naar de huisarts (9,3 x). Ruim 65% van de HVZ-events (M+V) heeft in Nieuwegein plaatsgevonden in de leefstijlen Lime, Groen en Aqua. In Nieuwegein bepalen Lime, Groen en Aqua 58% van de populatie tegen 51% in heel Nederland. Voor de huisartsen van het EMC-Nieuwegein wordt deze hogere afspraak frequentie gecombineerd met het relatief hoge percentage van de Lime, Groene en Aqua leefstijlen en het hogere aantal HVZ-events bij deze leefstijlen. Op dit moment worden de verkregen inzichten uit kwantitatief en kwalitatief onderzoek vertaald naar een concreet leefstijl gericht interventietraject. Er worden persona’s ontwikkeld die ieder met een eigen behandelprotocol worden begeleid.

Er is een relatie tussen het gedrag- en communicatieprofiel van patiënten met hart- en vaatziekten (HVZ) en hun leefstijl. Dit is het resultaat van een studie onder de patiënten van het “Eerstelijns Medisch Centrum” en het gezondheidscentrum “De Roerdomp” in Nieuwegein in de periode 2017-2018.  Van 327 van de 1116 benaderde HVZ-patiënten die een event hebben gehad zijn, met behulp van de uit de psychologie afkomstige DISC-methode, de gedrag- en communicatieprofielen bepaald. De HVZ patiënten van de deelnemende  huisartsen praktijken in Nieuwegein zijn significant oververtegenwoordigd onder de Lime, Groen en Aqua profielen. Voor de Lime en de Groene groep is in de onderzochte populatie de kans op een HVZ-event 1 op 9, terwijl dit bij Paars of Rood uitkomt op gemiddeld 1 op 12 patiënten. In 2019 zijn de DISC-leefstijl profielen van Nieuwegein op 6 positie postcode niveau gekoppeld aan de anonieme database van de deelnemende huisartsen.

Op weg naar een leefstijl gericht interventieprogramma worden de verbanden tussen HvZ en andere aandoeningen verkend. Hart- en vaatziekten zijn zorgthema’s waarbij het leefgedrag van consumenten belangrijk is. Psychologische- en leefstijlfactoren hebben invloed op het begrijpen van en je houden aan het afgesproken behandelplan. Verschillende leefstijlen hebben een geheel eigen perceptie van therapietrouw en de communicatie tussen patiënt en behandelaar. De psychologische communicatiecomponent speelt dus een belangrijke rol in het bewerkstelligen van aanpassingen in het gedrag van patiënten en de communicatie rond HVZ.

We bekijken allereerst de belasting van de huisartsen praktijken van het EMC in Nieuwegein in de laatste drie jaar door HVZ- en niet-HVZ patiënten. Deze belasting is een goede indicator voor het effect op het huisartsenbezoek als gevolg van HVZ en de verschillen tussen DISC-profielen in hun consult gedrag. Een patiënt die geen HVZ-event heeft meegemaakt kwam in de periode 2015-2017 gemiddeld 4,6 keer bij de huisarts. Dit gemiddelde wordt sterk beïnvloed door een kleinere groep patiënten die zeer regelmatig komen. Ongeveer een kwart van de patiënten valt in een jaar in de categorie 0 keer, en circa de helft van de patiënten heeft 1 – 5 x per jaar contact met de huisarts. Patiënten in de groep HVZ komen gemiddeld 2 x zo vaak als een gemiddelde patiënt naar de huisarts. (9,3 keer). Patiënten met een Geel of Lime leefstijlprofiel bezoeken de huisarts significant vaker. Patiënten met een Blauw leefstijlprofiel komen minder vaak.

HVZ patiënten hebben in bijna driekwart van de gevallen ook overgewicht. In de HVZ groep zien we dat HVZ patiënten met een Groen leefstijlprofiel een duidelijk hogere score (80%) op overgewicht of obesitas hebben. Ook HVZ patiënten met een Geel leefstijlprofiel scoren relatief hoger op overgewicht of obesitas. Een ander populair thema is roken. In de HVZ groep heeft 32% nooit gerookt. Dit is duidelijk lager dan het percentage van 47% niet- rokers in de niet HVZ groep. Opvallend is dat in de HVZ groep patiënten met een Oranje of Geel leefstijlprofiel moeite hebben om te stoppen met roken. Hier ligt het percentage rokers op hetzelfde (Geel) of een hoger niveau (Oranje) dan in de niet HVZ groep. HVZ  patiënten met een Rood of Paars leefstijl profiel slagen er relatief beter in om niet (meer) te roken. In deze leefstijlgroepen rookt nog 13% en resp. 18%.

In het onderstaande schema zijn de uitschieters in de verschillende waarden visueel weergegeven in de DISC-leefstijl cirkel. Er lijkt een duidelijke samenhang te bestaan in de uitschietende waarden. Alle registraties komen dus in alle leefstijlen voor, maar de symbolen geven aan waar er significante uitschieters zijn waargenomen. Het medicijn gebruik is bij de extroverte oranje, rode en gele doelgroep hoger dan bij de andere leefstijlen. Mogelijk dat het mondige karakter bijdraagt aan het verkrijgen van medicijnen. Aan de rechter kant van het model, de mensgerichte zijde, is duidelijk een hogere score van patiënten die roken (en niet stoppen) in samenhang met gewicht en een hogere kans op HVZ-events.

Ook het bezoek aan de huisarts is aan de rechterzijde van het model aanzienlijk hoger dan aan de linkerzijde. Het contact met de huisarts past binnen het profiel van deze patiënten en heeft in zichzelf waarschijnlijk al een belangrijk (geruststellend) effect; de huisarts is deels al het gezochte medicijn.

Op dit moment worden de verkregen inzichten uit kwantitatief en kwalitatief onderzoek vertaald naar een concreet interventietraject. In het onderzoek zijn zowel de DISC-8 onderzoekstools voor leefstijlen van DISCvision ingezet als de wetenschappelijk gevalideerde psychologische DISC profielen van DISC factor. Er worden verschillende persona’s ontwikkeld die ieder met een eigen behandelprotocol worden begeleid. Het nagestreefde resultaat is gelijk, maar in de weg naar een zo optimaal mogelijk resultaat worden verschillende wegen behandeld. Het verschil is niet medisch van aard, maar  in de wijze van communiceren met en het begeleiden van de HVZ-patiënt.

(wordt vervolgd)

Lees meer